امکان اعطای عفو عمومی یا خصوصی فقط شامل مجازات جرائم تعزیری و بازدارنده است. البته مجازات برخی از جرائم حدی نیز تحت شرایط خاصی میتواند مشمول عفو قرار گیرد
امکان اعطای عفو عمومی یا خصوصی فقط شامل مجازات جرائم تعزیری و بازدارنده است. البته مجازات برخی از جرائم حدی نیز تحت شرایط خاصی میتواند مشمول عفو قرار گیرد.
چه جرایمی مورد عفو قرار میگیرند؟
امکان اعطای عفو عمومی یا خصوصی فقط شامل مجازات جرائم تعزیری و بازدارنده است. البته مجازات برخی از جرائم حدی نیز تحت شرایط خاصی میتواند مشمول عفو قرار گیرد. اما در خصوص دیه و قصاص به دلیل آنکه حق الناس تلقی میشوند، از شمول عفو مستثنی هستند؛ زیرا گذشت و عفو محکومین نباید تأثیری در حقوق زیاندیدگان از جرم داشتهباشد و بزهکارانی که مشمول عفو قرار میگیرند، همچنان باید خسارات وارده به زیاندیدگان را پرداخت نمایند.
عفو خصوصی
ماده ۹۶ قانون مجازات اسلامی در خصوص عفو خصوصی بیان میکند: “عفو یا تخفیف مجازات محکومان، در حدود موازین اسلامی پس از پیشنهاد رئیس قوه قضاییه با مقام رهبری است. ” بنابراین در عفو خصوصی با موافقت رهبری تمام یا قسمتی از مجازات محکومان بخشیده یا به مجازات خفیفتر تبدیل میشود. علاوه بر آن تنها شامل حال کسانی است که محکومیت آنها قطعی شده باشد و شکایت آنها در حال رسیدگی نباشد. همچنین تنها مجازاتهای تعذیری را در بر میگیرد و شامل قصاص و دیه که حق شخصی افراد بوده نمیشود.
شرایط عفو برای مجازاتهای حدی
طبق ماده ۱۱۴ قانون مجازات اسلامی در خصوص جرایم حدی، وجود شرایطی میتواند مجرم را مورد عفو قرار دهد. در جرایم حدی به جز حد قذف و حد محاربه، اگر متهم قبل از اثبات جرم توبه کند و ندامت آن برای قاضی احراز شود، حد از وی ساقط میگردد.
به غیر از حد قذف، سایر جرائم اگر با اقرار ثابت شده باشند، در صورت توبه و احراز آن برای قاضی میتواند مشمول عنوان عفو قرار گیرند.
عفو عمومی
بر اساس ماده ۹۷ قانون مجازات اسلامی “عفو عمومی به موجب قانون در جرائم موجب تعزیر اعطاء میشود، تعقیب و دادرسی را موقوف میکند. در صورت صدور حکم محکومیت، اجرای مجازات موقوف و آثار محکومیت نیز زائل میشود. ” طبق این تعریف عفو عمومی مربوط به یک جرم خاص میباشد و طبق قانون اعمال میشود. در عفو عمومی همه آثار محکومیت از بین میرود و تاثیری در پرداخت دیه و جبران خسارت ندارد. همچنین به دلیل از بین رفتن رکن قانونی جرم، میتواند شامل حال معاون و شریک جرم نیز قرار بگیرد
